Amasya Kalesi, tarihi boyunca pek çok efsaneye ev sahipliği yapmış bir yapıdır. Bu kalenin en bilinen hikayelerinden biri, aşkın ve fedakarlığın sembolü olan Ferhat ile Şirin'in destanı etrafında şekillenmiştir. Efsane, kalenin hem mimarisi hem de aşkın trajik yönleriyle dolu hikayesiyle birleşerek, ziyaretçilerine derin bir duygusal deneyim sunar. Efsaneler, Amasya'nın kültürel zenginliğini ve tarihsel derinliğini gözler önüne sererken, bu kaleyi ziyaret edenlerin hayal gücünü de harekete geçirir.

Amasya Kalesi ile ilgili bir efsaneye göre, Ferhat ile Şirin'in hikayesi bu kalede geçmiştir. Efsaneye göre, Amasya Beyi'nin yeni bir konak yaptırmak istemesi üzerine, şehirdeki ustalar aranır ve en iyi nakkaş ustası olarak Ferhat işe alınır. Zamanla Ferhat, bey kızı Şirin'e gönlünü kaptırır. Amasya Sultanı Mehmene Banu, kız kardeşi Şirin'i Ferhat'a vermek istemediği için Ferhat'ı oyalamak amacıyla, Elma Dağı’nı delip şehre su getirmesini şart koşar. Ferhat, Şirin’e olan sevdasının verdiği aşkla, dağları delmeye başlar. Ancak, bir cadı, su kanallarını takip edip, külüngün sesini dinleyerek Ferhat’a ulaşır. Ferhat’ın dağları delen külüngünün sesi cadıyı korkutur korkutmasına da, acı acı güler sonra da. “Ne vurursan kayalara böyle hırsla, Şirin'in öldü” der. Ferhat'ın öldüğünü duyan Şirin, koşar kayalıklara bakar ki Ferhat cansız yatıyor. Atar kendini kayalıklardan aşağıya. Cansız vücudu uzanır Ferhat'ın yanına. Su gelmiştir, akar bütün coşkusuyla, ama iki seven genç yoktur artık bu dünyada. İkisini de yan yana gömerler. Her mevsim iki mezarda da birer gül bitermiş, sevenlerin anısına, ama iki mezar arasında bir de kara çalı çıkarmış. İki sevgiliyi, iki gülü ayırmak için. Amasya Kalesi ile ilgili başka efsaneler de bulunmaktadır. Amasya Kalesi ile ilgili efsaneler, Amasya İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü'nün "efsaneler" başlıklı sayfasında yer almaktadır.