Ahlat, tarihi ve kültürel zenginlikleriyle dikkat çeken bir yerleşim yeri olarak, Türk tarihinin önemli bir parçasını oluşturur. M.Ö. 900 yıllarına kadar uzanan geçmişi, Selçuklu döneminin izleri ve özgün el sanatlarıyla dolu sokaklarıyla Ahlat, hem yerli hem de yabancı ziyaretçiler için büyüleyici bir keşif alanıdır. Ahlat'ın tarihi mezar taşları ve kümbetleri, burada yatanların hikayelerini anlatırken, bölgenin eşsiz gastronomisi ve geleneksel el sanatları da kültürel mirasın birer parçasıdır.

Ahlat'ın tarihi ve kültürel özelliklerinden bazıları şunlardır:

• Tarihi geçmiş. Ahlat'ın tarihi M.Ö. 900 yıllarına dayanır.
• Selçuklu başkenti. Ahlat, Selçuklular çağında Ahlatşâhlar Beyliği'ne başkentlik yapmıştır.
• Stratejik konum. Türk istila yolları üzerinde yer alan Ahlat, Anadolu'ya yapılan akınların planlandığı ve dönüşlerinde toplandığı bir askerî hareket üssü olmuştur.
• Mezar taşları. Ahlat, tarihi mezarlıklarıyla ön plana çıkan bir ilçedir. Selçuklu döneminden kalan mezar taşları Türk tarihi açısından önemli bir değere sahiptir.
• Kümbetler. Ahlat'ta taş işlemeciliğinin ön planda olduğunun bir göstergesi olan kümbetlerde, dönemin saygın kişilerinin mezarları bulunmaktadır.
• UNESCO adaylığı. Ahlat'taki mezar taşları ve kümbetler, 2000 yılında UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'ne kaydedilmiştir.
• Bastonculuk. Ahlat'ta bastonculuk geleneği önemli bir kültür-sanat faaliyeti olarak yer almaktadır.
• Gastronomi. Ahlat'ta, Doğu Anadolu mutfağının kuzu kebabı, bulgur pilavı, yoğurt çorbası ve Van Gölü’nün inci kefali gibi lezzetleri tatılabilir.
• El sanatları. Ahlat'ta el yapımı taş oyma ürünler, yöresel kilimler ve geleneksel kıyafetler gibi hediyelikler alınabilir.