Ak Manastır, tarihi boyunca birçok medeniyetin izlerini taşıyan önemli bir yapıdır. Bu manastır, sadece dini bir merkez olmanın ötesinde, çeşitli kültürel ve tarihi değerleri de barındırıyor. Geç Antik Dönem'den günümüze kadar gelen süreçte, hem Hristiyan hem de İslam kültürlerinin etkileşimde bulunduğu bu yer, farklı döneme ait birçok iz bırakmıştır. Ak Manastır, ziyaretçilerine sadece mimari güzellikleri değil, aynı zamanda derin bir tarihsel söylemi de sunmaktadır.

Akmanastır'ın tarihi önemi şu şekilde özetlenebilir:

• Dini merkez: Hristiyan tarihi kaynaklarında "Aziz Khariton Kilisesi" olarak adlandırılır ve Geç Antik Dönem'de Aziz Khariton'un öğrencileri tarafından kurulduğu düşünülmektedir.
• Mescit bulunması: Bir manastır içinde mescit bulunması, dünyada sadece üç manastırda görülen nadir bir özelliktir.
• Mevlana'nın ziyareti: Mevlana'nın sık sık ziyaret ettiği ve 7 gün 7 gece ayazmada ibadet ettiği bilinmektedir.
• Çok katmanlı tarihsel miras: Türk-İslam dönemlerini kapsayan çok katmanlı bir tarihsel mirasa sahiptir.
• Korunmuşluk: Askeri alanda yer alması nedeniyle iyi korunmuş bir yapıdır.
• Kitabeler: Manastırda altı adet kitabe bulunmaktadır.
• 1998 tescili: 1998 yılında "Korunması Gerekli Kültür Varlığı" olarak tescil edilmiştir.