Ağlayan Şelale, mitolojik hikayeleriyle dolu bir doğa harikasıdır ve kökleri derin bir aşk hikayesine dayanmaktadır. Farklı kültürlerde benzer öykülerle öne çıkan bu şelale, trajik aşkların ve kaybetmenin sembolü olarak varlığını sürdürmektedir. Efsaneler, bu muhteşem su kaynağının, aşk acısı çekenlerin umut bulduğu, gözyaşlarının aktığı bir yer olduğunu anlatır. Aşkın ebedi izlerini barındıran bu doğal oluşum, her ziyaretçiye ayrı bir hikaye sunar.

Ağlayan Şelale'nin mitolojik hikayesi, farklı bölgelerde değişik versiyonlarla anlatılır:

• Ulukaya Şelalesi (Bartın). Mitolojik hikayeye göre, aşk tanrısı Eros, eşinin kendisini sevmediğini düşünerek intihar eden Selamnos'un bedenini bir şelaleye dönüştürür. Bu şelaleden su içen, mendilini ıslatan veya yüzünü yıkayan kişilerin aşk acılarından kurtulacağına inanılır.
• Aşıklar Şelalesi (Dikili). Rivayete göre, peri padişahının kızı Sümeyra ile Yörük Ali'nin aşkı, peri padişahının karşı çıkması nedeniyle imkansız hale gelir. Koca bir çınar, aşıkları içine alarak onları korur ve tanrıdan sonsuz aşk için dua ederler. Tanrı, onları kayalıklardan akan bir şelaleye çevirir. Şelalenin kaynağındaki Ağlayan Mağara, peri padişahının gözyaşlarının sembolü olarak kabul edilir.